
Để xác lập giá trị văn
hóa cốt lõi, doanh nghiệp có thể sử dụng quy trình sau:
Xác định đối tượng điều
tra
Tiến hành điều tra và xử lý dữ liệu
Xác định phương pháp và công cụ
Hội thảo
Quyết định tập giá trị văn hóa cốt lõi
Bước 1: Xác định đối tượng điều
tra
Đối tượng điều tra phục
vụ xác lập tập giá trị văn hóa cốt lõi có thể bao gồm:
-
Các chuyên gia và những cá nhân có kinh
nghiệm trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp.
- Khách hàng và các đối
tác của doanh nghiệp.
- Tập thể cán bộ nhân
viên của công ty.
Quy trình xác lập tập giá
trị văn hóa cốt lõi của doanh nghiệp được triển khai như một hoạt động quảng bá
hình ảnh của doanh nghiệp. Quy trình này cho phép nắm bắt được cảm nhận của các
cá nhân có liên quan về doanh nghiệp trong mối quan hệ với môi trường kinh
doanh.
Với khách hàng và các đối
tác, doanh nghiệp xác lập có chọn lọc và mang tính đại diện.
Với các đối tượng đến từ
bên trong doanh nghiệp, điều tra nên được tiến hành trên diện rộng.
Nếu doanh nghiệp có quy
mô nhân sự khoảng 100 người, nên tiến hành điều tra toàn thể. Với doanh nghiệp
có quy mô nhân sự lớn, điều tra chọn mẫu có thể được tiến hành. Tuy nhiên, mẫu
nghiên cứu phải đảm bảo đại diện tất cả các thế hệ và các cấp độ nhân sự. Với
doanh nghiệp có quy mô nhân sự nhỏ hơn 50, nên sử dụng bổ sung ý kiến các chuyên
gia.
Bước 2: Xác định
phương pháp và cụng cụ điều tra
Giá trị văn hóa cốt lõi
của doanh nghiệp có thể được tiến hành theo hai phương pháp chủ
yếu:
Phương pháp chuyên gia:
Sử dụng ý kiến của các chuyên gia có kinh nghiệm trong xây dựng văn hóa doanh
nghiệp để lựa chọn các giá trị cốt lõi. Các chuyên gia thường dùng phương pháp
brainstorming để đưa ra các giá trị, sau đó thảo luận, hội thảo để thống
nhất.
Phương pháp điều tra xã
hội học (thường sử dụng bảng hỏi và phỏng vấn): Doanh nghiệp tiến hành điều tra
xã hội học các đối tượng có liên quan bên trong và bên ngoài doanh nghiệp để làm
rõ những giá trị văn hóa cốt lõi của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp có thể sử
dụng một hoặc kết hợp cả hai phương pháp nêu trên. Thông thường, phương pháp
chuyên gia được sử dụng để xác lập các tập các giá trị ban đầu. Trên cơ sở tập
các giá trị này, chuyên gia sẽ xây dựng bảng hỏi để tiến hành điều tra xó hội
học trên diện rộng để kiểm chứng và lựa chọn các giá trị quan trọng
nhất.
Bảng hỏi là phương pháp
được sử dụng phổ biến trong điều tra xác lập tập giá trị văn hóa cốt lõi của
doanh nghiệp (Corporate Culture Questionnaire). Bảng hỏi được thiết kế sử dụng
thang bậc Likert, với cấp độ từ 5 -10. Kết quả xử lý thống kê các dữ liệu cho
phép đúc rút ra được tập các giá trị văn hóa cốt lõi.
Ví dụ một phần bảng hỏi
được sử dụng trong điều tra xác lập tập giá trị văn hóa cốt lõi của doanh nghiệp
|
Anh, Chị hãy cho biết quan điểm
của riêng mình về các nhận định sau về các giá trị sau Ngân
hàng |
Rất đúng |
Đúng |
Gần đúng |
Không ý kiến |
Gần sai |
Sai |
Sai hoàn toàn |
|
|
7 |
6 |
5 |
4 |
3 |
2 |
1 |
|
Thích thú với đổi mới
|
|
|
|
|
|
|
|
|
Sẵn sàng chịu rủi
ro |
|
|
|
|
|
|
|
|
Có ý thức về chất
lượng |
|
|
|
|
|
|
|
|
Định hướng theo khách hàng cao |
|
|
|
|
|
|
|
|
Có tư duy chiến lược dài
hạn |
|
|
|
|
|
|
|
|
Các công việc được tiến hành
không quan liêu |
|
|
|
|
|
|
|
|
Mức độ phi tập trung hoá, trao
quyền cho các đơn vị cao |
|
|
|
|
|
|
|
|
Cơ cấu tổ chức đơn giản, gọn nhẹ
và tiết kiệm chi phí hành chính |
|
|
|
|
|
|
|
|
Số lượng các cấp lãnh đạo là tối
ưu |
|
|
|
|
|
|
|
|
Linh hoạt trong kế
hoạch |
|
|
|
|
|
|
|
|
Ra quyết định có sự tham gia của
tập thể |
|
|
|
|
|
|
|
|
Đánh giá thành tích mang tính xây
dựng |
|
|
|
|
|
|
|
|
Lãnh đạo rất gương
mẫu |
|
|
|
|
|
|
|
|
Các nhà lãnh đạo rất cởi
mở |
|
|
|
|
|
|
|
|
Chú trọng đến vai trò của cá
nhân |
|
|
|
|
|
|
|
(Nguồn: Lê
Quân)
Bảng hỏi được thiết kế
phù hợp với từng đối tượng điều tra. Với các đối tượng đến từ bên ngoài doanh
nghiệp, bảng hỏi thường được thiết kế giản lược, tập trung vào thu nhận thông
tin định vị các giá trị doanh nghiệp đó, đang và nên mang lại cho khách hàng,
cho các đối tác khác.
Bước 3: Tiến hành
điều tra và xử lý dữ liệu
Quy trình điều tra được tiến hành đồng
thời với các hoạt động truyền thông nhằm lôi kéo sự tham gia của mọi người vào
cuộc. Quá trình điều tra được tiến hành khuyết danh. Ngày nay, nhiều doanh
nghiệp tiến hành điều tra thông qua các bảng hỏi điều tra trực tuyến. Một số
diễn đàn trao đổi trên mạng nội bộ, bản tin… của doanh nghiệp được sử dụng như
những công cụ truyền thông nội bộ rất tốt cho quá trình này.
Dữ liệu thu được được xử lý thống kê.
Các phần mềm xử lý thống kê phổ biến hiện nay là Excel, SPSS… Các phân tích PCA,
typology, discriminant được sử dụng phổ biến trong xác định tập giá trị văn hóa
cốt lõi của doanh nghiệp.

Nhìn vào biểu đồ trên, có thể thấy ba
giá trị quan trọng là tinh thần hợp tác, truyền thống, sáng tạo và chất lượng
được đề cao nhất (vạch ngang thể hiện mức trung bình).
Bước 4: Hội thảo. Các
buổi hội thảo nhằm hai mục đích: truyền thông về phát triển văn hóa doanh nghiệp
và lấy ý kiến để hoàn chỉnh tập giá trị văn hóa cốt lõi của doanh
nghiệp.
Bước 5: Quyết định tập giá trị
văn hóa cốt lõi của doanh nghiệp. Lãnh đạo doanh nghiệp dựa trên cơ sở
kết quả điều tra, ý kiến của các thành viên để quyết định lựa chọn các giá trị
văn hóa. Một số giá trị được lựa chọn đang được thừa nhận sẽ được doanh nghiệp
duy trì và phát triển. Với một số giá trị khác, doanh nghiệp sẽ tiến hành xây
dựng các chương trình hành động nhằm phát triển và tôn vinh.
(Còn nữa)
TS. Lê Quân –
Chủ tịch Hội đồng chuyên gia EduViet
lanhdao.net